የውጭ ጉዳይ ሚንስትርነት ዱሮ ቀረ ! – ባቢሌ

 ወርቅነህ ገበየሁ
ወርቅነህ ገበየሁ

የው ጉ ሚንስትር ዶ/ር ወርቅነህ ገበየሁ ገብረኪዳን ከ ENN ጋር በቅርቡ ያደረጉትን ቃለ ምልልስ የመጀመሪያን ክፍል ተከታትዬ ካበቃሁ በኋላ ወደ ሌሎችን የዩትዩብ ትይንቶች ላልፍ ነበር፥ ሆኖም በቃለ ምልልሱ ውስጥ የተሰሙኝ አንዳንድ ነገሮች ስለነበሩ፥ መቼም ክቡር ሚንስትሩ ለሚቀጥሉት ያልታወቁ ዓመታት የኢትዮጵያ የውጭ ገጽታ ሆነው እንደሚቆዩ በመገመት፥ በታዘብዃቸው ነገሮች ላይ ሳልከትብ አላልፍም ብዬ መጣጥፍን ዠመርኩት፥  ነው የሚባለው።

በብዙ አገሮች የውጭ ጉዳይ ሚንስትሩ እንደ ሁለተኛው የመንግስት ባለሥልጣን ይቆጠራል። በኢትዮጵያም ይህን ሥልጣን ይዘው የነበሩ ሰዎች በዓለም ዓቀፍ መድርክ ከባድ ሚዛን የሚባሉ ነበሩ።  ከ1958 ዓ ም ጀምሮ  እስከ ደርግ ውድቀት የነበሩትን ብንመለከት ከብርሃኑ ባዬ በስተቀር ሁሉም በለም ዓቀፉ መድረክና በውጭ ጉዳይ ሚንስቴር ታሪክ ላይ የየራሳቸውን አሻራ አስፍረው ያለፉ ናቸው።

  • 1958–1960: ይልማ ደሬሳ
  • 1960–1961: ሐዲስ አለማየሁ
  • 1961–1971: ከተማ ይፍሩ
  • 1971–1974: ሚናሴ ኃይሌ
  • 1974–1977: ክፍሌ ወዳጆ
  • 1977–1983: ፈለቀ ገድለ ጊዮርጊስ
  • 1983–1986: ጎሹ ወልዴ
  • 1986–1989: ብርሃኑ ባዬ
  • 1989–1991: ተስፋዬ ዲንቃ

አንድ የውጭ ጉዳይ ሚንስቴር አገርን ከውጭ የሚያገናኝ ሰው እንደ መሆኑ ቢያንስ የኢንግሊዝኛ ቋንቋን ጠንቅቆ ማወቅ ይኖርበታል።  ዶ/ር ወርቅነህን ከዚህ አንፃር አብረን አንገምግማቸውና እስኪ ብቃታቸውን እንመልከት። አዎ ቃለ ምልልሱ በአማርኛ ሆኖ እንግሊዝኛቸውን እንዴት፥ ትሉ ይሆናል። ጥሩ ጥያቄ ነው። መልሱ ክቡር ሚንስትሩ እንደ ኮሌጅ ጀማሪ በአማርኛ መሃል ኢንግሊዝኛ ይሞጃጅሩ ስለነበር የእንግሊዝኛ ችሎታቸውን እንድመዝን ዕድል ሰጥቶኛል፥ እና ወደ ክቡርነታቸው ቃለ ምልልስ እንሂድ፥

/ አገራችን በአለፉት 15 ዓመት the rising country እየተባለች ትጠራለች. . ./

ባለፉት 15 ዓመታት ዕድገት ያስመዘገበ አገር ከሌለ ክቡርነታቸው ትክክል ይሆናሉ። the የሚለው ብቸኛዋ አገር መሆንዋን የሚያሳይ ስለሆነ፥ ግን ኢትዮጵያ እድገት ያሳየች ብቸኛ አገር ስላልሆነት የዶክተሩ አባባል a rising country በሚል ቢስተካከል ሃሳባቸውን  ይገልጽላቸው ነበር።

ሌላ ቦታ ላይ ሶማሊያ ስላለው የኢትዮጵያ ሰራዊት ሲያወሩ

/ሴራዊታችን last longing አይደለም። ለረጅም ጊዜ የሚቆይ አይደለም/ ይላሉ።

ሊባል የተፈለገው long lasting ነበር። እሱም ቢሆን ረጅም ለማያገለግል ቁሳቁስ እንጂ ሰራዊት ላይ የሚጠቀስ ቃል ኣይደለም።

ዋናው የቋንቋ ችሎታቸውን ብቻ ሳይሆን የጠቅላላ ዕውቀት ክህሎታቸውን ያጋለጠው ኤርትራን በተመለከተ የሰጡት ምላሽ ነው። (55ተኛው ደቂቃ ) እንዲህ ይላሉ።

/ከጦርነት በኋላ reapproachment መነጋገር ይኖራል።/  ሪአብሮችመንት በማለት ያደምጡታል።

reapproachment የሚባል ኢንግሊዝኛ ቃል ጨርሶ የለም። ዶክተሩ rapprochement የሚባል ቃል ሲባል ሰምተዋል ወይም አንበዋል። በዲፕሎማሲ አደባባይ የሚነገር ቃል ሊሆን ይችላል። ትርጉሙ፥ an agreement reached by opposing groups … ክተሩ ቃሉ approach ከሚለው ቃል የሚዛመድ ነው የመሰላቸው። ተሳስተዋል። rapprochement ሲደመጥ ሬፕሮሽሟ ነው።

ወደ መጨረሻ blunder የሚል ቃል ተጠቅመዋል። እሱንም በቦታው የገባ ባለመሁኑ ትርጉሙን የሚያውቁት አይመስለኝም። ባልጠፋ አማርኛ ምን እዚህ ጣጣ ውስጥ አስገባቸው!!!

 ይህ በአማርኛ ውስጥ ኢንግሊዝኛ የሞሞዠር አባዜ ብዙ ሰዎች ላይ የሚታይ እንከን ቢሆንም፥ ሳይበዛና ትክክለኛውን ቃል በትክክለኛ የሃሳብ ፍሰትና የውይይት ይዘት ውስጥ እስከገባ ድረስ ችግሩ የጎላ ነው ላይባል ይችላል። በተለይ በከፍተኛ የሥልጣንና የትምህርት ደረጃ ላይ ያሉ ሰዎች የሚጠበቅባቸው የቋንቋ ችሎታ ቢያንስ ከአማካኙ ከፍ ያል ስለሆነ ተገቢውን ሥልጠና መውሰድ ይኖርባቸዋል።

ዛሬ፥ ዓለም በከፍተኛ የሥልጣኔ ደረጃ ላይ በምትገኝበት ወቅት፥ የልዩ ልዩ ነገሮች  መለኪያዎቻችን በዚያው መጠን ከፍ ብለዋል። የዛሬው ብርና ከ50 ዓመታት በፊት የነበረው ብር ዋጋ የሚለያየውን ያህል፥ ከ50 ዓመት በፊት የነበረ መንግስት ብቃትና ዛሬ ያለው መንግስት ብቃት ይለያያል። ከ50 ዓመት በፊት መሃይም የምንለው ማንበብና መጻፍ የማይችለውን ነበረ፥ ዛሬ ግን ኢ ሜል፥ ፌስቡክ፥ ዩትዩብ መክፈት የማይችለውን ሰው በመሃይምነት ደረጃ መፈረጅ ተጀምሯል። ዓለም የዱሮዋ አይደለችም፥ አቋቋሟ ብቻ ሳይሆን አነጋገርዋም ተቀይሯል። ስለሆነም አገርን ወክለው ወደ ዓለም የሚወጡ ሰዎች አቋቋማቸውንና አነጋገራቸውን እንደ ዓለሚቱ ማሳመር ይኖርባቸዋል።  ዶ/ር ቴድሮስ አድሓኖም በዓለም ጤና ድርጅት ውድድር ላይ ሶስት ጊዜ እንዲደገምላቸው ያቀረቡት ተማፅኖ በኢንግሊዝኛ ቋንቋ እጥረት እንደነበር አይዘነጋም። እንዲህ ዓይነቱ ተግዳሮት በጽናትና በቆራጥነት የሚወጡት አይደለም። ቦታውን ለሚመጥንና ለሚያውቅበት ሰው መልቀቅ ብቻ ነው የሚያዋጣው።

እነከተማ ይፍሩን፥ ሚናሴ ኃይሌን፥ ጎሹ ወልዴን ሲያስታውሱ፥ ውጭ ጉዳይ ሚንስትርነት ዱሮ ቀረ አያሰኝም?

ባቢሌ

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.