ለሸዋ የብሄር/ዘር አወቃቀር አይሰራም  (ግርማ ካሳ)

የሚከተለው ሰነድ የተዘጋጀው እንደ ፈረንጆች አቆጣጠር በ 1994 ነው። ይሄን የሕዝብ ቆጠራ ውጤት ዋቢ በማድረግ አንዳንድ ሐሳቦች ለማመላከት እሞክራልሁ።

ከ 1994 ቀጥሎ በ 2007 የተደረገ የሕዝብ ቆጠራ አለ። ሆኖ የቆጠራው ሪፖርት የተሟላ አይደለም። በወረዳ ደረጃ ነዋሪዎች የአፍ መፍቻ ቋንቋቸው ምን እንደሆነ የ2007 ሪፖርት አላስቀመጠም።

በዚህ ጽሁፍ የአፍ መፍቻ ቋንቋን እንጂ ማንነት/ብሄር ወይም ethnicity የሚባለው ከግምት አላስገባሁም። አሻሚ ስለሚሆን። ሸዋ ውስጥ ደግሞ የሚኖረው አብዛኛው ቅይጥ ነው። እናቱ አማራ፣ አባቱ ኦሮሞ የሆነ በወቅቱ ኦሮሞም አማራም ብሎ መጻፍ አይቻልም ነበር። ሌላው በኦሮሞ ክልል ስራ ለማግኝት ለመቀጠር ኦሮሞ መሆን ግዴታ ስለነበረ9አሁንም ስለሆነ) አማራ ሆነው ኦሮሞ ነን ያሉም ብዙ ናቸው። ስለዚህ ሳይንሳዊ ያለሆነን ቀመር ላይ ተመርኩዤ አስተያየት መስጠት አልፈለኩም። የአፍ መፋች ቋንቋ ግን አሻሚ ሆኖ አላገኘሁትም።

እንግዲህ በቀዳሚነት ከዚህ የምንማረው የኦሮሞ ማህበረሰብ ምን ያህል ከሌላው ማህበረሰብ ጋር ተደበላልቆ እንደኖረ ነው። ከሌላው ጋር የተሳሰረ ነው።

አሁን በአገራች ችግር እየተፈጠረ ያለው ይሄን የተሳሰረ ማህበረሰብ ለማለያየት እየተሞከረ መሆኑ ነው። በሸዋ ከአማራው፣ ከጉራጌ..የተለየ የኦሮሞ ማህበረሰብ ለመፍጠር የኦሮሞ ብሄረተኞች ደፍ ቀና ይላሉ። መጋብባት እንኳን እንዳይችል ኦሮምኛን የሚያስተምሩት ብቃት ያለው የግእዝ ፊደል እያለ በላቲን ነው።

በሶስት ወረዳዎች፣ ደራ፣ ፈንታሌና የአዳማ ወረዳ ኦሮምኛ የአፍ መፍቻ ቋንቋቸው ያልሆኑ ዜጎች ማጆሪቲ ናቸው። በገራር ጃርሶ ከኦሮምኛ ተናጋሪው እኩል ሲሆኑ፣ በቆቂርና በሎሜ ወረዳዎች ከ40% በላይ ናቸው።

በአዲስ አበባ ዙሪያ በ 1994 የነበረው አብዛኛው የአቃቂ ወረዳ ወደ አ.አ ተቀላቅሏል። ያልተቀላቀለውም ከአዲስ አበባ መስፋፋት ጋር የበለጠ ሕብረ ብሄራዊ እየሆኑ ነው የመጣው። ሙሉ ሱሉልታ ፣ በራና አለልቱ ፣ ጊምቢቹ ፣ ዋልማራ፣ አለም ገና፣ አድአ ፣ ሎሜና ቅምብቢት ወረዳዎች፣ በአዲስ አበባ ዙሪያ ያሉ እንደመሆናቸው ፣ አዲስ አበባም ደግሞ ከመጠን በላይ የሰፋች ከተማ እየሆነች በመምጣቷ፣ ኦሮምኛ የአፍ መፍቻ ቋንቃቸው የሆኑ ዙጎች ቁጥራቸው ከሌሎች ጋር ሲነጻጸር በጣም እየቀነሰ ነው የመጣው። ( ከሃረርጌ ኦሮምኛ ተናጋሪዎች በዚህ አካባቢ ለማስፈር ቢሞከርም፣ ቀመሩን ያን ያህል አይቀይረዉም) ። በአጭር ይህ አካባቢ የተደባለቀ፣ ህብረ ብሄራዊ የሆነ አካባቢ መሆኑ አማርኛ በስፋት የሚነገርበት አካባቢ ነው።

እርግጥ ነው አዲስ አበባ መስፋቷን አንዳንድ የኦሮሞ ብሄረተኞች አይመቻቸውም።ለገበሬው ከማሰብ ሳይሆን የኦሮሚን መልክ እየቀየረ ነው ከሚል ነው ተቃዉሞ የሚያሰሙት። ሆኖም፣ አዲስ አበባም በጣም ሳትሰፋም፣ ከሃያ ሶስት አመታት በፊት፣ እንደ አዳማ ፣ ፈንታሌ. ሎሜ. ቆቂር፣ አለም ገና …ባሉ ወረዳዎችም ኦሮምኛ የማይናገው ማህበረሰብ ቁጥር ቀላል አልነበረም።

ታዲያ ይሄን አካባቢ ኦሮምኛ ብቻ የስራ ቋንቋ በሆነበት፣ መንግስታዊ የክልል፣ ዞን፣ ከተማና ወረዳ መንግስታት በኦሮምኛ ብቻ አገልግሎት በሚሰጡበት፣ ኦሮምኛ የሚናገር ብቻ የመንግስት ሰራተኛም፣ ሆን ባለስልጣን እንዲሆን በሚደረግበት፣ ለኦሮሞ ብቻ ተብሎ በተሸነሸነ ክልል ውስጥ መሆን ነበረበት ???????

የኦሮሞ ማህበረሰብ እንደ ቆቂርና ሶዶ ዳጬ ወረዳዎች ከጉራጌው ጋር ተደባልቋል፤ በፈንታሌ ከአማራውን ከአርጎባው ጋር ተደባልቋል፣ በገራር ጃርሶ፣ በደራ፣ በአቢቹ.…ከአማራው ጋር ተደበላልቋል። ታዲያ አማራ፣ ኦሮሞ፣ ጉራጌ እያሉ ልዩነት ማድረግ ለኦሮሞዎስ ይበጃል ???????

ይልቅ ኦሮምኛ (በግእዝ ፊደል ተጽፎ) እና አማርኛም የስራ ቋንቋዎች ሆነው፣ ሁሉም እኩል የሚታዩበት፣ ሸዋ በሚል ፌዴራል መስተዳደር ስር መቀጠሉ አይሻልምን ???

ጠቅላይ ሚኒስተር አብይ አህመድ “የአስተዳደር ወሰን እንጂ ክልል” የለም ነበር ያሉት። እንግዲህ ይሄንን ለርሳቸውም ሆነ የማንነትና ወሰን ጉዳዮች ለሚመለከተው ኮሚሽን ግባት ይሆን ዘንድ ጽፊያለሁ።

2 COMMENTS

  1. Girma Kassa believe me your Shewa project will never succeed. Even you will lose more. You are the student of the rude Dawit Woldegeorgies who has been barking like a dog.

    Girma Kassa is neither a politician nor an expert. He is rather an opportunist and even more an illusionist. Individuals like him are the main obstacles of the political and ideological unification of the Ethiopian political landscape in the last hundred years and plus. 

    Especially his hatreds of the Oromo people has no limits. He and his associates behavior towards the Oromo nation are always extremely upsetting. They are  always against it’s basic human rights, let alone it’s full rights as a nation.  Such dull individuals cannot comprehend the reality of the Oromo nation. They are short sighted pseudo politicians and  fake experts will not have any role in reshaping the Ethiopian political landscape for the future generations.

    The Ethiopian peoples have been suffering from man-made political syndrome of a century old which was created by greedy politicians all the times so far. All these politicians have never cared about collective and individual rights. That is why we are still struggling against all sorts of odd ideologies,  mentalities and thinking. The century old struggles of the peoples in Ethiopia have produced most of the political organizations like TPLF, OLF, ONLF, SLF and EPLF. No one of them were created by default or by accident.

    The current ethnic federal structure of Ethiopia is the political arrangements which were mainly constructed and promoted by the beloved Oromo intellectuals and OLF leaders like Gelassa Dilbo,  Lenchoo Lataa,  Dima Nagawo and others. The TPLF has accepted it by making few modification. The TPLF tried to implement it at least nominally after banning the OLF, in order to win the hearts of the Oromo nation. Therefore, the main shareholder of this federal arrangement is the OLF, the freedom fighter. Accusing the TPLF in regard of the federal structure is unfair. The TPLF must be accused for shortcomings of the implementation and wrong boundaries.  Thus, this federal structure was not implemented at the free will of the TPLF. It is a fruit of the century old bitter struggles of the Oromo nation and other subjugated nations. Consequently, accepting these federal arrangements is a must for all stockholders. The political merchants like Ginbot 7 make only noises temporarily which will not last long. Watch out!

    Finally, I recommend you to read the massages in the following links which may enlighten you: 

    Besides that I recommend you to read about the federal structures of the Switzerland, Belgium, Canada, Great Britain and South Africa which are all based on the ethnicities.

  2. You are mentally sick! The cause of this debilitating sickness is called Oromo-phobia. Otherwise, you could have dedicated your time on something fruitful, or else seek another hobby. It looks that there is no cure in sight for your sickness. Sad!

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.